網頁圖片
PDF
ePub 版

'Εξ αλός έρχεται, φωνή περί πολλά λεληκως,
Κινομένου κε θάλασσαν υπερφορέoιτ' ανέμοιο.
Και ποτε και κέπφοι, οπότ' εύδιοι ποτέωνται
'Αντία μελλόντων ανέμων είληδά φέρονται.
Πολλάκι άγρειάδες νήσσαι, και είν αλ διναι

185

sumta

diciis jam ad ea respicit quæ ex avibus cibus aquis delectatur, notasque paludes

sunt. Et primum ad pro- deserit. gnostica ex ista ave marina quæ a Græ Cicero, qui Arati versus vertit, in cis ’Epwoids nominatur. Per hanc an- libro de Divinatione èpwdidv reddit funotationein cum de avibus agitur, ipsis licem. Arati nominibus utar; quoniam incer « Rava fulix itidem fugiens e gurgite tum est quæ Latina verba Græcis me ponti lius respondent.—Quiu etiam cum Ero- Clamans nunciat horribiles instare prodius insolito more e niari ad terram

cellas, veniat, voce multum perstrepens, sane Haud modicos tremulo fundens ex gutcommoto vento, mare superferatur. ture cantus.” Ratio hujus præsagii ista est. Erodius

(Cicero Div. i. 9.] quietis aquis delectatur; cum autem Lucanus procellosum tempus metuit, æquor ingentibus undis turbatum futu- "

- quodque ausa volare rum esse præsenserit, ad littus prope- Ardea sublimis pennæ confisa natanti, rat, quia in maris turbati superficie Quodque, caput spargens undis, velut quam difficillime et non sine labore na

occapat imbrem." tare potest; commoto autem vento

[Lucan. Phar. v. 555.]'. alte supra mare volitat. Ælianus de Inter alia quæ ventum præsagiunt, a prognosticis tempestatis scribit, 'Epw. Plinio numerantur, “ Et Fulicæ matuSinds Dè kvepalos Bwêr od aird ČOLKEY ÚTO- tino clangore.” [Plin. Hist. Nat. xviii. δηλούν, ώς αυτός 'Αριστοτέλης φυλάξας 35.] λέγει, πετόμενος δε ερωδιός της θαλάττης Et si recte legeris, “ Mergi maria eúdù, Towp é oupavoû payhocoon aivitte aut stagna fugientes,” (Plin. Hist. Nat. Ta.. [Ælian. de Animal. vii. 7.] Cf. xviii. 35.] inter ventorum signa ab notam ad v. 240. Eadem prognostica, eodem auctore notata, ponendi sunt. perinutatis mudo avium nominibus, á Plurimæ antem editiones per corruptani, Virgilio notata sunt. Quod Aratus de tu credo, punctuationem, hoc præsaépworça scripserat, Virgilius ad mergos giam serenitatis faciunt. Neque in transtulit,

hunc errorem non cecidit Frobenius. Jam sibi tum curvis male temperat [C. Plin. Hist. Nat. edit. Froben. Basil. unda carinis,

1549. p. 345.] Quum medio celeres revolant ex æquore 184. Pergit ad aliam aquaticam avem mergi,

-Aliquando etiam kénpol cum sereni Clamoremque ferunt ad littora;" volitent, contra futuros ventos glome[Virg. Geor. i. 362.]

ratim feruntur. Theophrastus memoHoc Virgilio placnisse videtur, sive rat, οι κέπφοι ευδίας ούσης, όπου αν πέquod duo nomina (ερώδιον et mergum) τωνται, ανέμου προσημαίνουσι. [Theoph. eandem avem designare putaverit; sivé Sign. Vent.] Plinius idem memorat quod communem ambarum in hac re de avibus aquaticis. " Cæteræque naturam esse crederit. Sed paullo in- aquaticæ aves concursantes.” [Plin. ferius, quod Aratus etiam de épwdio di- Hist. Nat. xviii. 35.] xerat per o. 183. scil. KivuMÉVOU KE Odras 186-187. Sæpe etiam (ante ventum) σαν υπερφορέoιτ' ανέμοιο, Virgilius de νησσαι (anates puto), vel Αίθυιαι urinaardea scripsit:

tores in mari, alis suis terras quatiunt. -notasque paludes, Theophrastus easdem aves, cum alas Deserit, atque altum supra volat ar- quatiunt, ventum præmonere dicit; dea nubem.”

cum autem laventur, pluviam; Alovial (Virg. Geor. i. 364.)

και νήτται πτερυγίζουσαι, και άγριαι και Per ardeam certe aliam avem intelligit, τιθάσσαι, ύδωρ μεν σημαίνουσι δυόμεναι, quoniam ερώδιος marina avis est, et πτερυγίζουσαι δ' άνεμον. [Theoph. Sign. Báradrav ineppopéocr', ardea contra dulo Vent.] Notandum est quod vạtta apud

Αίθυιαι χερσαία τινάσσονται πτερύγεσσιν *Η νεφέλη όρεος μηκύνεται έν κορυφήσιν.

est

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

Theophrastum eadem avis est quæ Ad prognostica respexisse videtiir
Arato vnova, nempe Anas, vocator: Catullus cum de avibus oscitantibus
literarum oo et Tt frequentissima com. cecinit,
mutatio est. Ælianus scribit Nnttal 6è Idemque Thalle turbida rapaciør
και αίθυαι πτερυγίζουσαι πνεύμα δηλούσι procella,
io xoipov. [Ælian. de Animal. vii. 7.] Cum devia mulier aves ostendit osci.
Maro prognosticon hoc ad fulicam tantes."
transtulit; venturosque ventos expec-

[Catull. carm. xxiii. 5.] tare docet,

Cassiod. in libro tertio mergorum -quumque marina

memor,

Mergi, quibus nomen In sicco ludunt fulicæ."

ex facto, cohabitatores piscium, aqua(Virg. Geor. i. 363.]

tiles volucres futuras tempestates' naLacanus præsagium ad mergıim trans- turaliter providentes sicca petunt, stayfert.

Ille tempestatem timens, ipso naque relinquant. [Cassiod. lib. iii. minime placuisse fatetur,

Epist. 48.] “ Aut siccum quod mergus amat ;" Titius etiam ex Suida.

16 Fulicæ [Lucan. Phar. v. 554.] cum se in mare immergant, pessimum Per siccum, littus seu terram intellige. id est omen navigantibus; caussam Eodem more Empdy pro xépoor apud autem eam dicunt, quod tranquillo Homerum, de quo Heyne copiose com- mari propter mariuas belluas progredi mentatur. (Virg. Heyne illustrat. Leip. non ausint, tempestatem vero præsen1803. vol. iii. p. 448.] A Plinio indi. tientes progrediantnr, quo tempore care dicuntur,““ Item mergi anatesqne belluæ in profunda teguntur.” [Tit. lib. pennas rostro purgantes, ventum.”[Plin. ix.] Falsa puto et'vana causa prognosHist. Nat. xviii. 35,]

tici datur. Conferas etiam bæc alia ventorum ex Præsagia ventorum quæ supra citata aquaticis avibus indicia : Furias Antias, sunt confirmant hodierni meteorologici. teste Cerda, ita de ventorum ex fulica Ipse aves marinas cirea littus aut cecinit; lectionem, cum versus ut a naves ludentes, procellam prognostiCerda citati sunt, minime cum metrica care ex nautis nostris sæpe audivi. ratione conveniunt, aliquantulum mu Necnon præsagium hoc ipse notavi. tavi.

188. Aut nubes in montis verticibus Utque leves fulicæ volitant super elongatur. Idem Theophrastus inter æquora classis,

tempestatis signa ponit, 'Εαν επι κορυφής Spiritus Eurorum virides quum purpu- όρους νέφος ορθόν στη χειμώνα σημαίνει. . rat undas."

όθεν και Αρχίλοχος ποίησε, γλαύχόρα [Fur. Ant. Cerda cit. edit. Virg. 'Ecl. et Babùs ydp sön kúudot Tapecoetal #bros, Geor. 1607. p. 261.]

αμφί δ' άκρας ορθόν ίσταται νέφος. Idem editor Claudianum etiam imi- [Theoph. Sign. Temp.] Heinsius hoc tantem notat.

vertens ita versificat. “ Heu nimium segnes, cauta qui meote

“ Adspice nam vastum turbatum flucnotatis Si revolant mergi.”

Et nubes montis vertice recta manent.” [Claud. citat Cerda-cit. edit. Virg. Ecl. [Theoph. Edit. Heins. Lug. Bat. 1613. et Geor. 1607. p. 261.]

p. 438.) Versus supra citatos "numquam ipse

Ne prætereamus felicissimos illos vidi, sed a Cerda sumsi. "Idem ex Homeri versus, quibus in Iliad. E. coPolitiano memorat,

pias aciei adversæ impetum sustinentes, “ Et repetunt siccum mergi atque ex cum nube monti insidente comparat. æquore clamant."

'Αλλ' έμενον νεφέλησιν έoικότες, ας τε [Claud. citat Cerda cit. edit. Virg. Ecl. Κρονίων

et Geor. 1607. p..261.] Νηνεμίης έστησεν επ' ακροπόλοίσιν όρες

[ocr errors][ocr errors]

tibus æquor,

190

"Ηδη και πάπποι, λευκής γήρειον ακάνθης,

Σήμ' εγένοντανέμου, κώφης αλός οππότε πολλοί
"Ακροι επιπλείωσε, τα μεν πάρος, άλλα δ' οπίσσω.
Και θέρεος βρονται τε και αστραπαι ένθεν ίωσιν, ,
*Ενθεν επερχομένοιο περισκοπέειν ανέμοιο

'Ατρέμας, όφρ' εύδησι μένος Βορέαο, και tavit, 'Επί Πλειάδι δυομένη, εάν λάμψη άλλων

κατά Πάρνηθα, και Βρίληττον, και Υμητ. Ζαχρειών ανέμων, οί τε νέφέα σκιόεντα τον, εάν μεν άπαντα καταλήψη μέγαν χειΠνοιήσει λιγυρήσι διασκιδνώσιν αέντες. . μώνα σημαίνει: εάν δέ τε δύο, ελάττω· εάν [Homer Iliad. E. 522.]

δε Πάρνηθα μόνον, ευδιεινόν και εάν χειPlinius scribit, « Cum in cacaninibus μώνος όντος νεφέλη μακρά επί τον ύμητον, montium nubes consident, hyennabit.” χειμώνος επίτασιν σημαίνει. 'Αθως και [Plin. Hist. Nat. xviij. 35.]

"Όλυμπος, και όλος ορέων κορυφαι κατεχύBeccaria notavit nubes rectas mon- MÈVai repedôv xétuéprov. [Theoph. tium verticibus considentes flatum Sign. Temp.) præmonere, (Beccaria Elettricismo Ar

189—191. Prognostica venti e foritificiale. sup.) ut ipse in libellulo modo bus.---Jam tum pappi, (deciduæ tanupublicato citavi. [Research. Atmos. gines), albi senium acanthi signum Phænom. c. vii. sect. 6. Lond. 1813.) venti fiunt, quando multi maris muti Cum recta est nubium figura, ipsas summum supernatant, partim ante, cirrostratos vocant, cum flexuosa, cir. partim post.' Ratio est quod lanugines ros; utraqne montium cacuminibus, istæ et plumæ levi surgente vento ante ventum aut tempestatem insidere famille in aquæ superficiem portata solet. Aliquando aliis nubibus ut sci- in eadem ab eodem levi flatu agitantur. licet cumulis hæ cirrostrati insidant; Virgilius, Aratum diligenter secutus, cum hoc fit, ambæ in nubem diversi ge- pluribus, de quibus scripserat, ventorum neris paullatim mutabuntur, nempe in signis, subjungit, cumulostratum, quæ pro hac origine Sæpe levem paleam et frondes volionbes composita vocatur. Ex cumu tare caducas, lostrato, majore particularum conden- Aut summa nantis in aqua conludere satione facta evenit nimbus in pluviam iturus. Nemo est, ut opinor, qui hanc

[Virg. Geor. i. 369.) diversarum nubium inosculationem uon De pappo seu lanugine caduca, ita vidit; ex qua agricolæ nostri quasi ex Nicander, certissimo indicio pluviosam tempesta- ολα τε δη γήρεια νέον τεθρυμμένα πάππος. tem expectant. Theophrastus hanc [Nicand. Alex. citat Scap. lex. 'sub nubium conjunctionem tempestatis in.

πάππος.] dicium accipiebat. "O coti onuecov XEL- Festus Avienns ita Arati versum vertit, Môvos, dày vepéan duóxpws, 1 üvenl devicĄ, “ Jamque super latices forum volitare χειμέριον όταν εστώτων νεφών έτερα επι senectam.” pépetai, tà quépn xeluépia. [Theoph. [Fest. Avien. Arat. prog. in Lat. vers.) Sign. Temp.] Nubes, quæ ante tem- Plinius venti indicium facit. pestatem et ventum interdum aliis aura quæ sentiatur folia Iudentia. nubibus incumbunt; in montosis regi- Lanugo populi ant spiriæ volitans, onibus etiam super montibus et collibus aquisque plania innatans. [Plin. Hist. ipsis considunt. Attractio ista quam Nat. xviii. 35.] recentiores philosophi electricam vo Et Politianus, teste Cerda, scribit, cant caussa esse dicitur cur mubés mu

Nec non prænuntiat Euro's tao inosculant, et pluviam effundent. Pluma natans foliumve errans pappique Interdum nubes hoc modo montibus volantes." insidentes, mutato (utar scientifica lin (Politian. cit. Cerda Virg. p. 26%. gua) statu electrico, nimbi fiunt et circa 192—193. Etiam in æstate ex qua cacumina fulgura' emittunt. Quod, parte fulgura tonitrüaque eant, advecaussæ quamquam inscius, Theophras- nientem ventum expecta. Ratio hujus tus per fastidiosam descriptionem no- prognostici hæc est; cum nimbi elec

plumas.”

16 Sine

OXFORD PRIZE POEM.

[ocr errors]

RHENUS.
“D,

patrii indigetes, quorum sub numine præceps
Congeritur rabies ventorum, et turbidus æther,
Queis scopuli, magnoque fremunt plangentia fluctu
Æquora, et arcano in pulsu tonitralia parent
Atria cælorum, Romæ cohibete furores !
Di patrii, audaces animos cohibete, nec ultra
Impius hic nostris irrumpat sedibus' Hostis !"

Hæc Pater undoso se attollens gurgite Rhenus
Clamat, ut immani impositum molimine pontem,

trificati ex quibus fulgura fiunt, super- ventorum prælia vocat. veniente flamine portantur. Nihil fre- “ Sæpe ego, cum davis messorem indu. quentins observandum est tempestate

ceret arvis mutabili, quam, nobes in altiore loco Agricola, et fragili jam stringeret hordiversum cursum habere, ac eæ quæ

dea culmo, terræ viciniores sunt. Per plurima Omnia ventorum concurrere prælia experimenta circa ventos nuper a

vidi : me facta ; hoc est cum quo maxime Quæ gravidam late segetem a radicibus delectabar, quod per missas in aëra ma imis chinas volantes istas quas vulgo bal- Sublime expulsam eruerent; ita tur. loons vocant, superiora flamina, mox bine nigro, inferiora fieri observaverim. Quum Ferret hyems culmumque levem stipurBoreas juxta terram Aaverit, eodem lasque volantes.” vero tempore Auster supra illum cur

(Virg. Geor. i. 321.] sum flexerit ; tum mutato mox vento, Ventorum hoc e fulgure prognostiAustrum juxta terram flare inveni. cum a Theophrasto expressum videtur. Qui autem ventus supra Austrum antea Εάν, νότου πνέοντος, βορράθεν αστράπτη, flaverit, idem jam Austri locum habet. mavetar. [Theoph. Sign. Vent.] Étiam, Aliquando quatuor aut quinque ventos Και όθεν αν αι αστραπαι πυκναι γίνωνται, eodem tempore, sed diversa altitudine, εντεύθεν πνεύματα γίνεται θέρους όταν fantes per has machinas aerias nion- αστραπαί και βρόνται γίνωνται, εντεύθεν stravi. Horum ventorum singulus in πνεύματα γίνεται ισχυρά. Εάν μέν σφόδρα vice sua super telluris superficiem fa- και ισχυρών αστράπτη, θάττον και σφοδρόvit.

His notatis nequaquam mirum TEPOV "Veúdovoiv. (Virg. Geor. i. 321.] videatur cur fulmina, ex qua parte ve- A Plinio sensus paullo mutatur. “Cum niunt, ventum ex ea prognosticare 80- ab Aquilone tantum (fulgurat), in poste lent. Plinius simpliciter de nubibus rum diem aquam portendit; cum a sep; monet. " Nubes cum

sereno cælo temtrione, ventum ; cum ab Austro vel feruntur, a quacunque parte id est, ex. Coro aut Favonio, nocte serena, fulgu. pectentur venti.” [Plin. Hist. Nat. raverit, ventum et imbrem ex iisdem xviii. 35.)

regionibus demonstrabit.” [Plin. Hist. Ceterum cum tempestas est, venti Nat. xviii. 35.] Panllo inferius obser. diversis et subito mutantibus cursum vat, Tonitrua matutina ventum sig. flaminibus flare solent, unde Virgilius, nificant; iinbrem liana. [Plin. de tempestate agens, concurrentia Hist. Nat. xviii. 35.)

Cæsareasque videt radianti in margine turmas :
Lignorum interea violenta compede vinctus,
Undarum vortex injecta mole laborat,
Atque repercusso luctantur litora fluctu.
Fervet opus, junctasque exæquat machina ripas.
Extemplo turbati animi; pavor, iraque gentes
Estimulant, trepidatque novo Germania marte.
Quin et terrificus Bardarum accendere clangor
Indigenas acies, totaque ardescere ripa
Agmina. Coerulei ad strepitum coiere Shëvi,
Vangionesque truces, et torto crine Sicambri:
Signa cạnunt; reboant æris nemora excita pulsu,
Antraque barbarico sacrorum exercita cantu
Dant gemitum, sanctæque tremunt in litore sylvæ.
Tum Pater ingentis præsumens omina famæ,
Attollit faciem, et fatis dia ora resolvit.

At Tu, siste pedem, qui jam felicibus armis
Fretus, adhuc placidos conturbas milite fines!
Indigetes metuas lucorum accendere Divos !
Cæruleos aditus sylvarum lugubre Numen
Insidet, et sacræ caliginis Horror obumbrat,
Pallentesque habitant Formæ, quas nocte silenti
Incola formidat: sæpe illum ad prælia cantu
Exacuunt Bardæ, et nemorum bacchata reclamant
Avia ; quæ circum Teuthates fulminat ingens,
Turbineque armisono graditur mavortius Hesus,
Lucorumque pater Taranis.- Ne Tu irrita contra
Impius arma feras ! neque enim tibi lecta valebunt
Agmina. Nonne vides, ut sacris cincta corollis
Votiva erumpit ferali ardore juventus!
Illis festa dies : ita pronæ in bella cohortes
Subjecere necem pedibus, dum fortia munit
Sanctus corda furor, patriæque amor anxius urget;
Quippe nec oppressam claudet mors inclyta vitam,
Nec mæsti in Stygio pallebunt litore manes ;
Sed florentem iterum membris induta juventam
Olim anima ad solitas remeabit martia sedes,
Atque iterum dulci pro libertate recumbet
Cara inter neinora, et patrii juga conscia cultus.

“ Quo, furiose, ruis? Quid Romæ audacia quæret?
Arvane cincta gelu, et nunquam viduata pruinis
Litora, et antiquam populi turbare quietem !
Siste aquilas, Cæsar! neque enim me victor inultus
Pollueris. Magnum Ausoniæ prosternet honores
Exitium, serosque manet vindicta nepotes.

« 上一頁繼續 »